LED verlichting

Inleiding

Van de kooldraadlamp zijn we naar de gloeilamp, TL-verlichting, spaarlampen en uiteindelijk de LED lampen gegaan. Je ziet de kooldraadlamp soms nog als sierlamp, dus meer voor het mooie dan als lichtpunt. Het warme gele licht van zo’n ouderwetse lamp is ook heel mooi natuurlijk. TL-verlichting is eigenlijk hoofdzakelijk geschikt als lichtbron, want om nu te zeggen dat TL verlichting sfeervol is. De spaarlampen zijn alweer een beetje uit. Ze zijn ook niet echt mooi en geven erg wit licht.

De gloeilamp is eigenlijk wel de mooiste lichtbron die we kennen. In mooie lichtkleuren te krijgen, goed te dimmen en in vele vormen en maten te krijgen. Een groot nadeel echter is wel het energieverbruik. Om licht te geven moet de lamp gloeien en daarbij komt warmte vrij. Die warmte is feitelijk de energie die verloren gaat. We willen eigenlijk alleen maar licht, dus de energie die gebruikt wordt voor het warm worden, is verlies.

De LED lamp heeft echt de toekomst. Bij een LED lamp wordt bijna alle energie omgezet in licht. Voel maar eens aan een LED lamp, deze is maar een beetje warm. LED staat voor Light Emitting Diode, ofwel licht gevende diode. De eerste LED’s gaven een raar blauwkleurig licht. Kleine plastic bolletjes met twee aansluit pootjes die maar weinig licht gaven. Ze werden hoofdzakelijk gebruikt als signaal lampjes, om te laten zien dat een apparaat aan stond, of dat de zender van de radio zuiver was afgestemd.

De huidige generatie LED verlichting biedt heel veel mogelijkheden. Van plafondplaten die licht geven, zoals vroeger de bekende TL bakken in kantoren, tot sierlampen (filament LED) die haast niet van kooldraadlampen zijn te onderscheiden. Ook de prijs van LED lampen wordt steeds aantrekkelijker. Je koopt al heel mooie gloeilamp-vervangers bij een Aldi, Lidl of Action voor enkele euro’s.

Gloeilamp Spaarlamp LEDlamp
Verbruik (per jaar)

Aantal lichtpunten: 20 van gemiddeld 400 lumen

E: 1200  kWh. E: 320 kWh E: 140 kWh.
kosten per jaar €240 €64  €28

Lichtkleur

Wat wel lastig is, is de juiste lamp kiezen om de gewenste lichtkleur te krijgen. Met gloeilampen hebben we ervaring. Daaraan kunnen we zien, aan het glas en de gloeidraad, welke kleur licht we ongeveer mogen verwachten. Bij een LED moeten we echt naar de lichtkleur kijken. De lichtkleur wordt aangegeven in Kelvin, een waarde voor de “warmte” van het licht.

De kleur van lamplicht varieert van warm gelig tot koel wit. Licht van gloeilampen is zo’n 2.700 K voor de gelige kleur en 3.000 K is de koel witte kleur. Hoe lager dit getal, hoe ‘warmer’ het licht. Halogeen verlichting heeft een warmtekleur van ongeveer 3.000 K

Ben je op zoek naar een lamp met een warme kleur licht, kies dan een lamp van hooguit 3.000 K, maar wil je gezellig geel dan is 2.700 K de juiste waarde.

Wattage keuze

Ook hier weten we uit ervaring welk wattage een gloeilamp moet hebben om voldoende licht te geven. Een LED lamp is veel zuiniger, dus die heeft minder vermogen nodig, om hetzelfde licht te geven. Hierdoor is het vermogen, de hoeveelheid verbruikte Watt’s, dus geen bruikbare maat voor de hoeveelheid licht meer. De eenheid (maat) voor de hoeveelheid licht is Lumen (lm). Omdat we daar niet aan gewend zijn, kunnen we ons daar niet zo veel bij voorstellen. Onderstaande tabel helpt om te wennen:

gloeilamp halogeen Spaarlamp Lichtopbrengst (lumen) Ledlamp
15 Watt 10 Watt 3-5 Watt 100 tot 150 lm 1-2 Watt
25 Watt 30 Watt 7 Watt 200 tot 300 lm 3-4 Watt
40 Watt 50 Watt 10 Watt 400 tot 500 lm 5-6 Watt
60 Watt 12 Watt 700 tot 800 lm 7 Watt
75 Watt 15Watt 900 tot 1000 lm 8 Watt
100 Watt 20 Watt meer dan 1300 lm 9 Watt
dimbare halogeen vloerlampen: aparte beschrijving

Levensduur

Doorgaans hebben LED lampen een levensduur van 15.000 uur, al lees je ook al berichten dat ze 35.000 tot wel 50.000 uren meegaan. Sommige gaan nog langer mee, maar goedkopere LED lampen soms maar 10.000 uur. Dat scheelt een derde! Halogeenlampen branden veel minder lang dan ledverlichting. Doorgaans gaan ze 2.000 uur mee. Een gewone gloeilamp heeft maar 1.000 tot 1.500 branduren. Goedkoop is op die manier duurkoop.

Dimbaarheid

Je kunt drie soorten LED lampen in de schappen van de winkels vinden.

Er zijn:

  • Dimbare LED lampen die een speciale dimmer nodig hebben
  • Dimbare LED lampen die met een gewone dimmer werken
  • LED lampen die helemaal niet dimbaar zijn.

Dimbare LED lampen zijn best prijzig en er worden veel vergissingen mee gemaakt wat betreft het type dimmer. Het is dus een dure vorm van energiebesparing. Bovendien lijkt de levensduur van de dimbare LED lampen veel korter.

Ook vallen de resultaten van het dimmen vaak tegen. Knipperende lampen zijn niet altijd te voorkomen. Als je de dimbare gloeilamp eigenlijk altijd op bijvoorbeeld 75% dimmen hebt staan, is de goedkoopste oplossing eigenlijk om een LED lampje te kopen dat ongeveer 75% van de vergelijkbare lichtopbrengst levert.

Deel deze info!